O‘zbekistonlik rejissyor, ssenariynavis va aktyor Rashid Malikov ICONIC Awards 2026 xalqaro mukofotining “Yil kinorejissyori” (Film Director of the Year) nominatsiyasiga nomzod bo‘ldi. Uning ijodiy faoliyati qariyb qirq yilni qamrab oladi. “Tog‘a”, “Sabot”, “Tutqunlik” va “Paxta” kabi filmlari bilan tanilgan rejissyorning asarlari xalqaro kinofestivallarda ham e’tirof etilgan.
Rashid Karimovich Malikov 1958-yil 3-iyulda Moskvada shifokorlar oilasida tug‘ilgan. Uning ota-onasi tibbiyot sohasida faoliyat yuritgan. Shu sababli Malikov dastlab shifokor bo‘lishni maqsad qilgan va 1975-yilda Toshkent tibbiyot institutiga o‘qishga kirgan. U 1980-yilda mazkur oliygohni tamomlagan.
Biroq uning kasbiy yo‘li boshqa yo‘nalishda davom etdi. Malikov kino san’atiga bo‘lgan qiziqishi ortidan 1981-yilda Butunrossiya davlat kinematografiya institutining (VGIK) rejissyorlik fakultetida tahsil ola boshladi. 1986-yilda rejissyorlik mutaxassisligi bo‘yicha diplom oldi.
Shu tariqa, dastlab tibbiyot sohasini tanlagan yosh mutaxassis o‘zbek kinosining rejissyorlari va ssenariynavislaridan biriga aylandi. 1993-yilda esa AQShda “Film in USA” dasturi doirasida malaka oshirdi.
Malikovning kino sohasidagi faoliyati avval aktyorlikdan boshlangan. U 1979-yilda “Chinor ostidagi duel” filmida Nortoy obrazini ijro etgan. Shuningdek, “Oy ostidagi tulporlar”, “Afsonaviy qiz”, “Suyunchi” va “Kelinlar qo‘zg‘oloni” kabi filmlarda suratga tushgan.
1980-yillarning ikkinchi yarmidan boshlab u rejissyorlik va ssenariynavislikka ko‘proq e’tibor qarata boshladi. 1987-yilda suratga olingan “Klinika” uning ilk to‘liq metrajli filmlaridan biri bo‘ldi. Keyingi yillarda “G‘aroyib hodisa”, “Tungi blyuz”, “Qirq quloq siri” va “Piyoda” kabi asarlarni yaratdi.
Malikovning ijodiy faoliyatida rejissyorlik bilan bir qatorda ssenariy yozish ham muhim o‘rin tutadi. U o‘z filmlarining ayrimlari uchun ssenariy muallifi sifatida ham ishlagan.
2014-yilda ekranlarga chiqqan “Tog‘a” filmi rejissyorning taniqli asarlaridan biri hisoblanadi. Film voqealari o‘tgan asrning 80-yillarida Buxoroda kechadi.
Asar otasiz ulg‘ayayotgan Sanjarning yozgi ta’til vaqtida tog‘asi Jumash aka bilan birga yashashi haqida hikoya qiladi. Sanjar kundalik hayotdagi turli vazifalarni bajarish jarayonida mehnatsevarlik, halollik, qat’iyat va mas’uliyat kabi fazilatlarni o‘rganadi.
Film bolalik, oila, tarbiya va insoniy munosabatlar mavzularini yoritadi. “Tog‘a” 2014-yilda Rossiyada o‘tkazilgan “Oila davrasida” xalqaro kinofestivalining Gran-pri mukofotiga sazovor bo‘lgan.
Rashid Malikovning yana bir muhim asari — 2018-yilda suratga olingan “Sabot” filmi. Ingliz tilida “Fortitude” nomi bilan tanilgan ushbu drama voqealari 1989-yilda Qoraqalpog‘istonning chekka qishlog‘ida kechadi.
Film markazida sobiq harbiy, keyinchalik maktabda jismoniy tarbiya o‘qituvchisi bo‘lib ishlayotgan inson taqdiri turadi. Og‘ir sinovlarga duch kelgan qahramon hayotining mazmuni, insoniy burch va o‘z oldiga qo‘ygan maqsadlari haqida o‘ylashga majbur bo‘ladi.
“Sabot” bir qator xalqaro kinofestivallarda namoyish etilgan. Film 2018-yilda Moskva xalqaro kinofestivalida tanqidchilar hakamlar hay’ati mukofotini qo‘lga kiritgan. Shuningdek, “Volokolamsk chegarasi” xalqaro kinofestivalida Gran-pri bilan taqdirlangan. 2019-yilda esa O‘zbekistonning “Oltin Humo” milliy kino mukofotida Malikov “Eng yaxshi rejissyor” nominatsiyasi g‘olibi bo‘lgan.
2021-yilda suratga olingan “Tutqunlik” filmi ham rejissyor ijodida muhim o‘rin egallaydi. Ushbu asar xalqaro kinofestivallarda namoyish etilib, mukofotlarga sazovor bo‘lgan.
Film 2021-yilda Istanbulda o‘tkazilgan Korkut Ata xalqaro kinofestivalida hakamlar hay’atining maxsus sovrinini olgan. Shuningdek, “Volokolamsk chegarasi” kinofestivalida Gran-pri bilan taqdirlangan.
Malikovning turli davrlarda yaratgan filmlarida inson taqdiri, hayotiy sinovlar va murakkab vaziyatlarda qabul qilinadigan qarorlar muhim o‘rin tutadi.
Rejissyorning so‘nggi yillardagi muhim ishlaridan biri — “Paxta” badiiy filmidir. Film hayotda turli qiyinchiliklarga duch kelgan va o‘z hayotidan yangi ma’no izlayotgan ayol taqdiri haqida hikoya qiladi.
Kartinaning jahon premyerasi 2025-yil noyabr oyida Qohira xalqaro kinofestivalida bo‘lib o‘tgan. 2026-yil iyul oyida Sochida o‘tkazilgan “Yevraziya Kinofest” festivalida film ssenariysi uchun mukofot olgan.
2026-yil 5–9-oktyabr kunlari Moskvada o‘tkazilgan X xalqaro “Yevrosiyo ko‘prigi” kinofestivalida esa “Paxta” eng yaxshi badiiy film deb topilib, bosh mukofotga sazovor bo‘ldi. Hakamlar hay’ati filmda turli mamlakatlar tomoshabinlariga tushunarli bo‘lgan ijtimoiy mavzular yoritilganini ta’kidladi.
Rejissyor ushbu muvaffaqiyatni faqat o‘zining emas, balki aktyorlar, prodyuserlar, operatorlar, rassomlar va bastakorlardan iborat butun ijodiy jamoaning mehnati natijasi sifatida baholagan.
Rashid Malikovning faoliyati davomida bir qator milliy va xalqaro mukofotlarga sazovor bo‘lgan. U 1986-yilda qisqa metrajli “Yaxshi xulq qoidalari” filmi uchun Moskva yosh kinematograflar festivali mukofotini, 1991-yilda “Tungi blyuz” filmi uchun Ashxobod xalqaro kinofestivalining bosh mukofotini olgan.
Keyingi yillarda “Tog‘a”, “Sabot” va “Tutqunlik” filmlari ham turli xalqaro festivallarda e’tirof etildi. 2022-yil avgustida Rashid Malikov O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining farmoni bilan “Do‘stlik” ordeni bilan taqdirlandi.
U rejissyorlik va ssenariynavislik bilan bir qatorda pedagogik faoliyat bilan ham shug‘ullanadi. 2023-yildan Toshkentdagi VGIK filialida badiiy kino rejissyorligi bo‘yicha mahorat darslari olib boradi.
Rashid Malikovning ICONIC Awards 2026 mukofotida “Yil kinorejissyori” nominatsiyasiga nomzod bo‘lishi uning ijodiy faoliyatidagi navbatdagi muhim voqea hisoblanadi.
Rejissyorning ko‘p yillik faoliyati aktyorlik, ssenariynavislik va rejissyorlikni qamrab oladi. Uning filmlari turli davrlarda xalqaro kinofestivallarda namoyish etilgan, bir qator mukofotlarga sazovor bo‘lgan.
ICONIC Awards 2026 taqdirlash marosimi 2026-yil 11-noyabr kuni Qozog‘istonning Olmaota shahridagi Almaty Arena majmuasida bo‘lib o‘tishi rejalashtirilgan.
Rashid Malikovni qo‘llab-quvvatlashni istaganlar theiconicawards.com sayti orqali ovoz berishlari mumkin.
