UNICEF / Patrik Braun Kongo Demokratik Respublikasidagi Janubiy Kivu shahrida ishlayotgan bolalar

XMT: 20 yil ichida birinchi marta ishlaydigan bolalar soni keskin koʻpaymoqda

/

Soʻnggi toʻrt yil ichida dunyo boʻylab ishlaydigan bolalar va oʻspirinlar soni 8,4 millionga koʻpayib, 160 millionga yetdi. Bungacha, 20 yil davomida bolalar mehnati koʻlami yildan-yilga pasayib borayotgan edi.

Bu haqda Xalqaro mehnat tashkiloti (XMT) ning yangi hisobotida aytiladi. Uning mualliflari pandemiya tufayli tirik qolish ilinjida oʻgʻil-qizlar maktablarni tashlab, ishlashga majbur boʻlishidan qoʻrqishadi.

2000-yildan 2016-yilgacha ishlaydigan bolalar soni 94 millionga kamaydi. Ammo soʻnggi toʻrt yil ichida tendensiyalar ushbu yutuqlarni qaytarishi mumkin. XMTning yangi hisoboti 12 iyun kuni nishonlanadigan Xalqaro bolalar mehnatiga barham berish kuni oldidan eʼlon qilindi.

Hisobot mualliflarining taʼkidlashicha, 160 million voyaga yetmaganlarning yarmi 5 yoshdan 11 yoshgacha boʻlgan bolalardir. Bundan tashqari, 5 yoshdan 17 yoshgacha boʻlgan 79 millionga yaqin oʻgʻil-qizlar sogʻligʻi va hayoti uchun xavfli sharoitlarda ishlaydilar — konlarda, fermer xoʻjaliklarida va plantatsiyalarda ular koʻpincha xavfli texnika va zaharli tutun bilan ish olib borishadi. 2016 yildan beri sogʻliq uchun xavfli boʻlgan ish joylarida bolalar soni 6,5 millionga oʻsdi.

“Yangi maʼlumotlar juda xavfli signaldir. Biz yosh avlod duch keladigan xavf-xatarlarga koʻzimizni yumolmaymiz ”, dedi XMT Bosh direktori Gay Rayder. Uning fikricha, vaziyatni toʻgʻirlash mumkin va buning uchun bolali oilalarni ijtimoiy himoya qilish mexanizmlari mavjud. Aynan shu mexanizmlar ota-onalarga iqtisodiy qiyinchiliklar paytida farzandlarini oʻqish imkoniyatidan mahrum qilmaslikka imkon beradi.

XMT rahbari qashshoqlik siklini buzishga va bolalar mehnatini tugatishga, ayniqsa qishloq joylarida sarmoyaga va transformatsiyaga juda muhtoj boʻlganlarni chaqirdi. Qishloq xoʻjaligi sektori bolalar ishchilarining 70 foizini tashkil qiladi.

Birlashgan Millatlar Tashkiloti 2021-yilni Xalqaro bolalar mehnatiga barham berish yili deb eʼlon qildi. Bu yilgi asosiy muammo xalqaro hamjamiyatni bolalar ekspluatatsiyasiga qarshi kurashga safarbar etishdir. BMT ushbu hodisani 2025-yilgacha toʻxtatishga chaqirmoqda.

Toʻgʻri, yangi hisobot mualliflari ushbu maqsadga erishish imkoniyatidan shubhalanmoqdalar. Ular pandemiya tufayli 2022-yil oxiriga kelib yana toʻqqiz million bola “ishchilar armiyasi” safiga qoʻshilishidan qoʻrqishadi.

COVID-19 tufayli yuzaga kelgan iqtisodiy notinchlik va maktablarning yopilishi bolalarning ogʻirroq sharoitlarda ishlashini anglatadi.

“Biz bolalar mehnatiga qarshi kurashda yutuqlarimizdan ayrilyapmiz. Soʻnggi bir yil ichida ushbu hodisaga qarshi kurashimiz muvaffaqiyat qozonmadi”, — dedi UNICEFning ijrochi direktori Henrietta Fore. Inqiroz koʻplab oilalardagi bolalarni ishlashga yuborishga majbur qilganini esga olib, u hukumatlar va xalqaro banklarni ijtimoiy xavfsizlik tarmoqlariga hamda bolalarni maktabga qaytarishga yordam beradigan loyihalarga investitsiyalarni birinchi oʻringa qoʻyishga chaqirdi.

UNICEF rahbari ogʻir mehnat bolalarning ruhiy va jismoniy sogʻligʻiga zarar yetkazishini, ularning huquqlari va salohiyatini cheklashini, shuningdek, ularni qashshoqlikning ayanchli doirasiga tortishini taʼkidladi.

Latest from Blog